हिजोआजको अचम्म लाग्दो भागदौड र तनावले गर्दा लो ब्लड प्रेसर (Low BP/Hypotension) एउटा आम रोगको रूपमा विकास हुँदै गएको देखिन्छ ।
धेरैजसो मानिसहरूले यसलाई सामान्य ठान्छन् र बेवास्ता गर्छन्। तर, यसले शरीरमा लुकेका रोगहरूको संकेत दिन सक्छ। आउनुहोस्, यसको कारण, लक्षण र घरमै उपचार गर्न सकिने तरिकाहरूको बारेमा जानौं ।
लो ब्लड प्रेसर के हो ?
जब हाम्रो रक्तचाप (Blood Pressure) को स्तर ९०/६० mmHg भन्दा कम हुन्छ, तब त्यसलाई लो ब्लड प्रेसर मानिन्छ । सामान्य ब्लड प्रेसर: १२०/८० mmHg हुनुपर्ने हुन्छ ।
लो ब्लड प्रेसरका मुख्य कारण
शरीरमा पानीको कमी – कम पानी पिउने वा पसीना बग्ने ।
ब्लड लस – चोटपटक वा सर्जरीमा धेरै रगत बग्ने ।
कुपोषण – शरीरमा जरुरी पोषक तत्वको कमी ।
दिनको समय – दिनमा धेरै काम गर्दा वा कम सुत्दा ।
गर्भावस्था – गर्भवती महिलाहरूमा यो सामान्य हो ।
हर्मोनको असन्तुलन – थाइरोइड वा एड्रिनल ग्रन्थीको गडबडी ।
औषधिहरूको साइड इफेक्ट – केही एलोपेथिक औषधीले ब्लड प्रेसर घटाउँछ ।
तनाव, थकान र कमजोरी – लामो समयदेखिको मानसिक र शारीरिक थकानले गर्दा ।
लो ब्लड प्रेसरका लक्षणहरू :
बारम्बार रिंगटा लाग्ने ।
आँखा अगाडि अँध्यारो छाउने ।
थकान र कमजोरी हुने ।
पसीना आउने ।
ढुकढुकी कम वा धीमा हुनु ।
बेहोशी वा टाउको दुख्ने ।
तुरुन्त राहत पाउने घरेलु उपायहरू :
नुनको पानी, नुनको पानी लो ब्लड प्रेसरलाई तुरुन्त बढाउने एक प्रभावकारी उपाय हो। एक गिलास पानीमा आधा चम्चा नुन मिसाएर पिउनुहोस् ।
कफी वा चिया: कफिनयुक्त पेय पदार्थहरूले रक्तचाप बढाउन मद्दत गर्छन् ।
किशमिश (किसमिस): राती १०-१५ किशमिश भिजाएर बिहान खाली पेट खानुहोस्। यसले ब्लड प्रेसरलाई सन्तुलित राख्न मद्दत गर्छ ।
तुलसीको पात: ५-६ तुलसीको पात हरेक बिहान खानेकुरा खानुभन्दा पहिले खाने गर्नुहोस् ।
अनार र कागतीको जुस, यी दुई फलहरूले ब्लड प्रेसरलाई नियन्त्रणमा राख्न र शरीरमा रगतको मात्रा बढाउन मद्दत गर्छन् ।
लिकोरिस (मुलेठी) को चिया: मुलेठीको चियाले रक्तचापलाई सामान्य स्तरमा राख्न मद्दत गर्छ।
बदाम र दुध: राती ४-५ वटा बदाम भिजाएर बिहान पिसेर दुधमा उमालेर पिउनुहोस्। यसले ब्लड प्रेसरलाई नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छ ।
तुलसी + मह + अदुवा: यस मिश्रणले रक्तचापलाई सामान्य राख्न र मुटुलाई बलियो बनाउन मद्दत गर्छ ।
अचानक ब्लड प्रेसर कम भएमा के गर्ने ?
यदि तपाईंलाई चक्कर आयो भने, तुरुन्तै बस्नुहोस् वा सुत्नुहोस् ।
डिहाइड्रेशन (पानीको कमी) भएमा रक्तचाप कम हुन सक्छ। त्यसैले, मनतातो पानी पिउनुहोस् ।
नुनयुक्त स्न्याक्स: नुनिलो बिस्कुट वा अन्य नुनिलो खानेकुराले ब्लड प्रेसर तुरुन्त बढाउन मद्दत गर्छ ।
बिस्तारै-बिस्तारै उठ्नुहोस्: लामो समयसम्म बसेर वा सुतेर उठ्दा बिस्तारै-बिस्तारै उठ्नुपर्छ ।
सजिलो बस्ने र आराम गर्ने: तनाव वा थकानले पनि ब्लड प्रेसर कम हुन सक्छ । त्यसैले, ५-१० मिनेट आराम गर्नुहोस् ।
यदि, रक्तचाप बारम्बार कम हुन्छ र तपाईंलाई चक्कर, बेहोशी वा छातीमा दुखाइ जस्ता लक्षणहरू छन् भने तुरुन्तै डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोस् ।
