काठमाडौं । राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले भदौ २३ र २४ गते भएको जेनजी आन्दोलनमा नेपाल प्रहरीको नक्कली (फेक) फेसबुक पेज बनाएर विद्यार्थीलाई प्रदर्शनमा सहभागी गराउन खोजिएको तथ्य सार्वजनिक गरेको छ। उक्त फेक पेजमार्फत “विद्यालय पोशाकमा आएमा नेपाल प्रहरीले बल प्रयोग गर्न नसक्ने” भन्दै विद्यार्थीलाई विद्यालय पोशाकमै प्रदर्शनमा आउन आह्वान गरिएको देखिएको हो।
सुरक्षाकर्मीहरूको बयान व्यहोराअनुसार सो नक्कली फेसबुक पेजले प्रदर्शनकारीहरूमा भ्रमपूर्ण सामग्री सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रसारण गरी योजनाबद्ध रूपमा विद्यार्थीलाई प्रदर्शनमा सहभागी गराएर मानव ढालको रूपमा प्रयोग गर्न खोजेको देखिएको उल्लेख गरिएको छ। घटनापश्चात् प्रदर्शनअघि प्रयोग गरिएका सामाजिक सञ्जालका खाताहरू निष्क्रिय बनाइएको समेत पाइएको जनाइएको छ।
प्रदर्शन हुनुअघि नै सामाजिक सञ्जालमा यस्ता गतिविधि र सन्देशहरू सार्वजनिक भइसकेको अवस्थामा पनि सुरक्षा निकायले वस्तुगत मूल्यांकन गरी पर्याप्त सुरक्षा सक्रियता बढाउन नसकेको प्रश्न उठेको छ। यस्ता सामाजिक सञ्जाल खाता निष्क्रिय पार्न सुरक्षा निकायले प्रयास गरेको वा भ्रम फैलाउने सामग्री रोक्न प्रभावकारी कदम चालेको स्पष्ट प्रमाण नदेखिएको उल्लेख गरिएको छ।
प्रतिवेदनका अनुसार प्रदर्शन हिंसात्मक हुन सक्ने पर्याप्त संकेत (क्लु) प्राप्त भइसकेको अवस्थामा पनि सरकार तथा सुरक्षा निकायको पूर्वतयारी कमजोर देखिएको निष्कर्ष निकालिएको छ। यस घटनाले सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोग, विद्यार्थीको प्रयोग तथा सुरक्षा संयन्त्रको तयारीमाथि गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ।
